Dyrekcja Kolei Rzeszy w Opolu

Dyrekcja Kolei Rzeszy w Opolu

Przeniesienie dyrekcji Kolei Rzeszy z Katowic do Opola wymusiło stworzenie nowej siedziby tej instytucji.

Budowa opolskiej siedziby Dyrekcji Kolei Rzeszy rozpoczęła się 15 marca 1923 roku. Mimo trudności gospodarczych panujących w Niemczech, stan surowy ukończono do końca 1923 roku. Choć dach kończono jeszcze w 1924 roku, urzędnicy wprowadzili się do gmachu 15 marca 1925 roku. Głównym projektantem był radca budowlany Großart, a kierownikiem budowy inżynier Brix. Prezydentem Dyrekcji Kolei Rzeszy w Opolu został Meyer.

Dane techniczne i liczbowe

Budynek imponował rozmachem, będąc wówczas największym obiektem na Górnym Śląsku:

• Wymiary: Podstawa o wymiarach 83 x 63 metry.
• Powierzchnia: 16 400 m² powierzchni użytkowej.
• Pomieszczenia: Około 400 pokoi i aż 1140 okien.
• Korytarze: Ich łączna długość to 3 kilometry i 200 metrów.
• Fundamenty: Sięgają do 7,20 metra głębokości; aby wyrównać teren, nawieziono 46 000 m³ ziemi.
• Instalacje: 34 km przewodów elektrycznych, 20 marmurowych fontann z wodą pitną oraz 30 hydrantów.

Architektura i wnętrza

Gmach był nowoczesny i elegancko wykończony:

• Materiały: Schody i podłogi wykonano ze śląskiego marmuru, trawertynu oraz wapienia z Kelheim. Korytarze wyłożono linoleum.
• Zdobienia: Sufit głównej klatki schodowej został pomalowany przez artystę Dittebrandta. Przedstawiał on potężnego orła oraz herby górnośląskich miast w pełnej kolorystyce.
• Sala posiedzeń: Wyłożona dębową boazerią, z parkietem i białą sztukaterią na suficie.
• Okna: W klatkach schodowych zamontowano przeszklenia witrażowe, dające stłumione, nastrojowe światło.

Nowoczesne technologie (na tamte czasy)

Budynek był „inteligentnym” biurowcem lat 20. XX wieku:

• Łączność: W pełni automatyczna centrala telefoniczna, system alarmu pożarowego oraz poczta pneumatyczna łącząca gmach bezpośrednio z dworcem.
• Telekomunikacja: Urządzenia do dalekopisania (aparaty Hughesa) oraz telegrafia bezprzewodowa.
• Synchronizacja czasu: Wszystkie zegary w budynku były sterowane przez „zegar-matkę” z dworca, który codziennie otrzymywał sygnał czasu co do sekundy z Obserwatorium Astronomicznego w Berlinie.
• Zasilanie: Własna stacja transformatorowa zmieniająca napięcie z 4000V na 220V (oświetlenie) i 380V (silniki).

Ciekawostki historyczne

• Odkrycia archeologiczne: Podczas wykopów natrafiono na grube mury i puste przestrzenie, które uznano za pozostałości dawnego klasztoru minorytów.
• Logistyka budowy: Dzięki bliskości Młynówki (Mühlgraben), materiały dostarczano barkami, a następnie wąskotorową kolejką polową bezpośrednio na plac budowy, co pozwoliło uniknąć drogiego transportu konnego.
• Przeznaczenie pomieszczeń: Ze względu na redukcję etatów i reorganizację kolei, część pokoi wynajęto innym instytucjom, m.in. Naddyrekcji Poczty, administracji rolnej oraz organizacji Technische Nothilfe.
• Poddasze: Mieściło nowoczesną pracownię fotograficzną, powielarnię oraz cynkografię (do przygotowywania form drukarskich).