Epoka: Okres pruski i niemiecki, PRL, Czasy współczesne

Felice Leonie Bauer

Z cyklu:

Śląskie korzenie - światowe kariery

Felice Leonie Bauer była jedną z trzech najważniejszych kobiet w życiu austriackiego pisarza  Franza Kafki. Urodziła się 18 listopada 1887 r. w Prudniku. Pochodziła z wielodzietnej rodziny żydowskiej. Jej ojciec Karl Bauer był kupcem, a matka  – Anna z domu Danziger – córką farbiarza w fabryce tekstylnej Samuela Fränkla w Prudniku. Oprócz Felice Bauerowie doczekali się jeszcze czworga dzieci: dwóch córek i dwóch synów. Kiedy Felice miała 12 lat, rodzina przeprowadziła się do Berlina. Wkrótce rodzice rozwiedli się, a dzieci pozostały z matką.

W 1909 r. Felice podjęła pracę jako stenotypistka w firmie zajmującej się produkcją urządzeń do nagrywania dźwięków. W 1912 r., goszcząc w domu dalekiego krewnego – Maxa Broda, poznała Franza Kafkę. Młodzi nawiązali bliską znajomość, która wkrótce przerodziła się w gorące uczucie. Niebawem pisarz  rozpoczął z Felice obfitą korespondencję. W latach 1912–1917 Franz wysłał jej blisko 600 listów i pocztówek. Ich treść odzwierciedla wzloty i upadki związku tych dwojga. Kafka zadedykował ukochanej opowiadanie pt. „Wyrok” (Das Urteil), napisane w ciągu jednej nocy (jesienią 1912 r.). Spotkania Felice i Franza nie były zbyt częste. Kolejne miało miejsce dopiero w Wielkanoc 1913 r. Rok później pisarz oświadczył się wybrance serca w dość nietypowy sposób – drogą listowną.

Para dwukrotnie zaręczała się i tyleż samo je zrywała. Po raz pierwszy Felice i Franz zaręczyli się wiosną 1914 r., a pod koniec sierpnia tegoż roku zaręczyny zostały zerwane. Ponowne, miały miejsce 12 lipca 1917 r. Narzeczeni planowali szybkie małżeństwo i wspólne życie w Pradze. Opisując związek z Felice, Kafka zanotował w swoim dzienniku: „Nie jestem zdolny żyć bez niej (…) nie zdołałbym jednak – i F.[Felice] przeczuwa to – również żyć z nią razem”. Pisarz i tym razem nie wytrwał w swoim przyrzeczeniu. Po latach w liście do przyjaciółki i tłumaczki jego dzieł, Mileny Jesenskej Kafka autoironicznie opisał związek z Bauer: „Blisko przez pięć lat zawziąłem się na nią (a może raczej na siebie); na szczęście była nie do złamania ta jakaś krzyżówka prusko-żydowska, gatunek silny i niepokonany. Ja nie jestem tak odporny. Cóż, ona musiała tylko cierpieć, a ja musiałem jeszcze jej ból zadawać w dodatku”. Ostatecznie para nie zrealizowała zamiarów matrymonialnych. Oficjalną przyczyną zakończenia związku była zdiagnozowana u Kafki choroba gruźlicza. Jednak jego biografowie twierdzą, że narzeczeni rozstali się z powodu romansu pisarza z przyjaciółką Felice. Listy pisane przez F. Bauer do Franza zostały przez niego zniszczone. Przetrwała natomiast korespondencja, którą wysyłał pisarz byłej wybrance serca. W latach 50. ubiegłego wieku, listy Kafki opublikował Max Brod.

Podczas I wojny światowej Felice Bauer była wolontariuszką w Żydowskim Domu Ludowym, w Berlinie, gdzie pracowała jako nauczycielka. Niedługo po rozstaniu z Franzem, Felice Bauer poznała pracownika jednego z berlińskich banków, Moritza Marassego (1873–1950), którego Mieli dwoje dzieci: Heinza (1920–2012) i Ursulę (1921–1966). Po wybuchu światowego kryzysu ekonomicznego i coraz większej aktywności nazistów w niemieckiej polityce, rodzina wyjechała w 1931 r. do Szwajcarii, a w 1936 r. – do Stanów Zjednoczonych. Felice Bauer- Marasse zmarła 15 października 1960 r. w miejscowości Rye, stanie Nowy Jork.

Opracowała Barbara Sypko

Akta urodzenia Felice Leonie Bauer

Archiwum Państwowe w Opolu, Urząd Stanu Cywilnego w Prudniku, sygn. A/1887