Helmut Hofmann

Helmut Hofmann urodził się 9 lutego 1907 roku w Wołczynie, w rodzinie urzędnika pocztowego Gerharda Hofmanna oraz Else z domu Kempe. Na chrzcie otrzymał imiona Helmut Wilhelm Max Karl. W 1922 roku jego rodzina przeprowadziła się do Opola, gdzie młody Helmut rozpoczął praktykę murarską. Po dwóch i pół roku ukończył ją, uzyskując świadectwo czeladnicze.

W 1925 roku zapisał się do Szkoły Budowlanej we Wrocławiu, zdobywając solidne wykształcenie obejmujące budownictwo, materiałoznawstwo, kosztorysowanie oraz nadzór budowlany. W tym czasie Wrocław, pod okiem Maxa Berga, wyrastał na jedno z najnowocześniejszych miast Europy. Ważnym punktem na mapie miasta była Akademia Sztuk Pięknych i Stosowanych, zreformowana przez Hansa Poelziga. Chęć dalszego rozwoju skłoniła Hofmanna do podjęcia studiów architektonicznych na tej renomowanej uczelni w 1928 roku.

Przełomem w jego wczesnej karierze była praca w biurze Paula Häuslera. W 1929 roku biuro otrzymało zlecenie na dom bliźniaczy na eksperymentalnym osiedlu Werkbund WUWA, dzięki czemu Hofmann znalazł się w samym centrum śląskiej awangardy. Niestety, dynamiczny start przerwał Wielki Kryzys. Pozbawiony pracy architekt imał się różnych zajęć – pracował jako murarz, dekorator witryn, a nawet uliczny muzyk. W 1932 roku, mimo trudności, opracował plany budynku zamykanej przez rząd pruski Akademii, a następnie objął stanowisko dyrektora technicznego w firmie budowlanej w Saarau.

W 1933 roku otrzymał swoje pierwsze samodzielne zlecenie od poznanego prawnika, które ukończył dwa lata później. Mimo przyjęcia do Stowarzyszenia Niemieckich Architektów (BDA), wciąż borykał się z brakiem pracy, co skłoniło go do przeprowadzki do Berlina i zatrudnienia w Ministerstwie Lotnictwa Rzeszy. Tam poznał Hannsa Höricha, z którym w 1938 roku założył własną działalność. Większość ich wspólnych projektów nie doczekała się jednak realizacji z powodu wybuchu II wojny światowej.

Lata wojenne Hofmann spędził jako dowódca czołgu we Włoszech. Po ucieczce z niewoli dotarł pieszo do Berlina, gdzie przeżył osobistą tragedię – śmierć żony i utratę całego majątku. Po krótkim pobycie w Turnau, jesienią 1946 roku przeniósł się do Hattersheim nad Menem. Wraz z przyjacielem, Martinem Tolksdorfem, założył tam księgarnię połączoną z działalnością artystyczną, projektując m.in. meble i kołyski ze skrzynek po amunicji.

Odpowiedzią na powojenny głód mieszkaniowy było założenie przez Hofmanna trzeciej już pracowni architektonicznej. W 1948 roku rozpoczął budowę osiedla dla przesiedleńców, a jego projekty – cenione za nowoczesność i oszczędność – zaczęły pojawiać się w branżowej prasie i podręcznikach budowlanych. W latach 50. jego biuro znacznie się rozwinęło, realizując nie tylko domy mieszkalne, ale także banki, szkoły, kościoły i obiekty administracyjne.

W 1967 roku architekt osiadł w Schlangenbad-Georgenborn, gdzie odrestaurował ruiny dawnej wozowni zamku Hohenbuchau, tworząc z niej wyjątkową rezydencję. Sukces tego przedsięwzięcia przyniósł mu zlecenie na renowację hotelu uzdrowiskowego w Bad Schwalbach. W wieku 80 lat Hofmann zakończył karierę architekta, poświęcając się swojej dawnej pasji – sztukom wizualnym. Zasłynął jako twórca kolaży wykorzystujących wzorniki tapet inspirowane Bauhausem i Le Corbusierem. Helmut Hofmann zmarł 5 grudnia 2006 roku w swojej posiadłości w Georgenborn.

Opracowała Barbara Sypko

Akta urodzenia Helmuta Wilhelma Maxa Karla Hofmanna, Archiwum Państwowe w Opolu, Urząd Stanu Cywilnego w Wołczynie, sygn. 45/858/34