Josef Schwarzer

Josef Schwarzer – pacemaker oraz kolarz torowy, związany z wyścigami za prowadzącymi, popularnymi na przełomie XIX i XX wieku. Urodził się 17 stycznia 1881 w Szybowicach. Jego ojcem był rolnik Florian Schwarzera i Johanna z domu Schneider.

Josef Schwarzer był z zawodu mechanikiem rowerowym, co miało istotny wpływ na jego późniejszą karierę sportową. Doskonała znajomość konstrukcji i obsługi rowerów ułatwiła mu wejście w świat profesjonalnych wyścigów torowych. Na początku swojej działalności sportowej pracował jako szofer i pomocnik techniczny znanego holenderskiego kolarza Pieta Dickentmana, jednego z czołowych zawodników epoki. Z czasem Schwarzer specjalizował się w roli pacemakera – zawodnika, którego zadaniem było nadawanie bardzo wysokiego tempa wyścigu w jego początkowej fazie, najczęściej przy użyciu specjalnego roweru lub motocykla. Funkcja ta wymagała nie tylko znakomitej kondycji, lecz także precyzji, doświadczenia i umiejętności współpracy z prowadzącym kolarzem. Jednym z jego najważniejszych partnerów sportowych był amerykański zawodnik Louis Mettling. Schwarzer prowadził go w licznych wyścigach aż do tragicznej śmierci Mettlinga, która nastąpiła podczas zawodów w Dreźnie w lipcu 1907 roku. Wydarzenie to było dużym wstrząsem dla środowiska kolarskiego. Po tym zdarzeniu Schwarzer kontynuował działalność jako pacemaker, współpracując między innymi z zawodnikiem o nazwisku Robl oraz ze szwajcarskim kolarzem Fritzem Ryserem. To właśnie w duecie z Ryserem osiągnął największy sukces w swojej karierze – w 1908 roku zdobyli tytuł mistrzów świata w wyścigach torowych za prowadzeniem.

Niestety, jego kariera i życie zostały brutalnie przerwane zaledwie kilka tygodni później. 30 sierpnia 1908 roku, podczas zawodów na torze kolarskim w Düsseldorfie, Schwarzer uległ poważnemu wypadkowi. Upadek okazał się śmiertelny, co zakończyło jego krótką, lecz intensywną karierę sportową. Postać Schwarzera jest przykładem ryzyka, jakie towarzyszyło wczesnym formom kolarstwa torowego, szczególnie w wyścigach za prowadzącymi, gdzie prędkości były wysokie, a zabezpieczenia – minimalne.

Opracowała Barbara Sypko

Akt urodzenia Josefa Schweizera, Archiwum Państwowe w Opolu, USC w Szybowicach, A/1881.