Paul Karl Fritz Ondrusch

W gronie wybitnych rzeźbiarzy sztuki chrześcijańskiej pierwszej połowy XX w. jest pochodzący z Głubczyc Paul Karl Fritz Ondrusch urodzony 4 czerwca 1875 r. w rodzinie Paula i Anny z domu Granel. Być może zdolności artystyczne odziedziczył po ojcu, który prowadził własny warsztat stolarski i snycerski w Głubczycach. Wcześnie rozpoznany talent artystyczny u syna zapewne zadecydował o profilu jego dalszej edukacji.

Po ukończeniu szkoły podstawowej został wysłany, żeby kształcić się jako snycerz  w szkole, która mieściła się w Würbenthalu (obecnie Vrbno nad Opavą), Ze względu na wyjątkowe zdolności ukończył ją w ciągu jednego roku. Dzięki wsparciu finansowemu Hansa Georga von Oppersdorffa z Głogówka, mógł studiować na Akademii Sztuk Pięknych w Monachium. Tam został doceniony jego talent rzeźbiarski. Na czwartym roku studiów został uhonorowany najwyższą nagrodą Akademii – Wielkim Srebrnym Medalem za wykonanie naturalnej wielkości rzeźby Judasza.

Po ukończeniu studiów zaproponowano mu profesurę na Akademii Sztuk Pięknych w Monachium. Jednak odrzucił wszystkie oferty i zrezygnował z kariery naukowej. Powrócił w rodzinne strony i tam oddał się sztuce rzeźbiarskiej, w warsztacie swojego ojca. Wpływ na twórczość Paul Ondruscha miało wychowanie w głęboko religijnej rodzinie, dlatego postanowił poświęcić się tworzeniu dzieł  o charakterze sakralnym. Wkrótce stał się poszukiwanym artystą. Wykonywał krzyże, ambony, postacie świętych, pomniki nagrobne, popiersia oraz płaskorzeźby zdobiące budynki. Tworzył w kamieniu i drewnie. Jego dzieła znajdują się między innymi w kościele parafialnym w Głubczycach, dla którego w wieku 15 lat wykonał rzeźbę Chrystusa ukrzyżowanego oraz zdjęcie Chrystusa z krzyża. Wykonał ołtarz w  kaplicy w gimnazjum w Głubczycach, ołtarz główny w kościele z Zubrzycach, rzeźbę wykonaną na zlecenie władz Gliwic dla nowo powstałego Cmentarza Centralnego, przedstawiającą  Chrystusa na krzyżu z opłakującymi go postaciami i fontannę. Jego prace znajdują się również w kościele Wszystkich Świętych w Gliwicach. Do jego dzieł należy również grobowiec rodziny von Oppersdorff w Głogówku oraz grobowiec rodzinny rodziców, brata i bratowej biskupa Nathana w Branicach. Wymienione rzeźby, to tylko cześć, jakie wyszły spod dłuta Paula Ondruscha.

Artysta był dwukrotnie żonaty. Z Marthą Olbrich miał sześcioro dzieci. Po jej śmierci, zawarł związek małżeński z Emmą Werdecker, z którą doczekał się córki i syna. W 1945 r. opuścił rodzinne miasto i na stałe osiadł w Niemczech. Tam również tworzył swoje dzieła. Zmarł w wieku 77 lat, w Untermühlhausen nad Lechem.

Opracowała Barbara Sypko

Akt urodzenia Paula Karla Fritza Ondrusch

Archiwum Państwowe w Opolu, USC w Głubczycach, A/1875