Helena Lasończyk

Helena Lasończyk należy do grona archiwistów, którzy wraz ze Stefanem Oswaldem Popiołkiem tworzyła od podstaw opolskie archiwum. Urodziła się 15 marca 1925 r. w Rudzie Śląskiej, w rodzinie powstańca śląskiego, żołnierza 2 Korpusu Polskiego i działacza społecznego, Jana Lasończyka oraz Łucji z. d. Gnida. Po ukończeniu szkoły podstawowej w Lublińcu, rozpoczęła tam w 1938 r. gimnazjum ogólnokształcące. Wybuch II wojny światowej spowodował, ze p. Helena była zmuszona przerwać naukę. Najpierw pomagała matce w prowadzeniu gospodarstwa, ponieważ ojciec w tym czasie był internowany w Rumunii. Później pracowała jako pomoc domowa u swojej ciotki we Wrocławiu. Tam po zakończeniu wojny kontynuowała naukę w średniej szkole.

Po uzyskaniu świadectwa dojrzałości, rozpoczęła studia na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego. W czasie studiów wraz ze Stefanem Oswaldem Popiołkiem zatrudniła się w Archiwum Państwowym we Wrocławiu. Podczas pracy zdobyła doświadczenie niezbędne do wykonywania zawodu archiwisty. Dodatkowym jej atutem była biegła znajomość języka niemieckiego i umiejętność odczytywania neografii gotyckiej. Kolejnym etapem w jej życiu zawodowym była praca na stanowisku Powiatowego Archiwum Państwowego w Brzegu.

Po utworzeniu Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Opolu, w 1953 r., wspierała dyrektora S. O. Popiołka w działaniach zmierzających do przejęcia jak największej liczby archiwaliów z terenu dzisiejszej Opolszczyzny. Ten doceniając jej pracę na poprzednich stanowiskach, powierzył p. H. Lasończyk funkcję kierownika O I, później O II. Wraz z innymi pracownikami, wykonywała podstawowe prace związane z gromadzeniem, porządkowaniem, sporządzaniem ewidencji przyjętej dokumentacji aktowej.

Przez sześć lat pracowała w Muzeum Martyrologii Jeńców Wojennych w Opolu, gdzie wraz ze Stefanem Oswald Popiołek współtworzyła tę placówkę. W 1979 r. wróciła do pracy w Wojewódzkim Archiwum Państwowym, w którym pozostała do osiągnięcia wieku emerytalnego. W tym czasie uporządkowała, zinwentaryzowała i opracowała wiele zbiorów archiwalnych wytworzonych przez instytucje działające do zakończenia działań wojennych na terenie dzisiejszego Śląska Opolskiego. Wśród nich należy wymienić akta magistratów, parafii, sądów.

Oprócz prowadzenia prac merytorycznych, p. Helena Lasończyk, udzielała się społecznie. Od początku założenia Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” przy Wojewódzkim Archiwum Państwowym, należała do grona jego członków. Za swoją wieloletnią pracę  odznaczona została  „Srebrnym Krzyżem  Zasługi”. Mimo uzyskania praw emerytalnych w 1987 r., przez kolejne 5 lat pracowała na pół etatu w opolskim archiwum. Swoją wiedzą i doświadczeniem chętnie dzieliła się z młodszymi archiwistami, którzy uczyli się od niej zwłaszcza odczytywania trudnego pisma neogotyckiego. Przechodząc na emeryturę żywo interesowała się sprawami opolskiego archiwum, któremu poświęciła blisko 40 lat życia zawodowego. Zmarła 6 marca 2015 r. w Domu Pomocy Społecznej w Szymiszowie. Została pochowała na cmentarzu w Rozmierzy.

Opracowała Barbara Sypko